Ti Karbengan nga Agbutos

Sagudayen ti Konstitusion ti Estados Unidos a ti tunggal sitisen wenno makipagili ket addaan iti karbengan nga agbutos. Nailanad met iti Konstitusion ti Estado ti America nga asino man a maitutop ti pannakairehistrona a kas botante ket makapagbutos iti ania man nga eleksion. No ania ti partido a kayatmo ken no asino ti imbutosmo ket agtalinaed a sekreto.

Asino man nga indibidual a naibalud gapu iti maysa a panagbasol wenno asino man nga indibidual nga agkurang ti panagpampanunotna ket mabalin a maibabawi ti karbenganna nga agbutos. Isu amin a sitisen wenno makipagili iti U.S., agtawen iti 18; ken residente wenno agnaed iti Estado ket mabalinna ti agrehistro ken agbutos kadagiti eleksion nga iwayat ti estado ken dagiti counties ti Hawaii.

Panangraem iti Karbengan ti Botante

Dagiti residente wenno agyan kadagiti care home facilities ket adda karbenganda nga agbutos. Tapno maipanamnama ti seguridad ken integridad dagiti amin nga aramid a mainaig iti eleksion kadagiti care facilities, dagiti staff members wenno agtrabaho kadagiti care facilities ket maipaganetget kadakuada ti di koma direkta a pannakibiang iti panangiwayat ti botante iti karbenganna nga agrehistro ken/wenno agbutos a kas absentee voter (daytay panagbutosna a saanen a mapmapan iti presinto). Ti staff ket mabalinna laeng a tulongan ti botante no adda maawatna nga espesipiko nga autorisasion wenno pammalubos manipud iti botante tapno tulonganna daytoy.

Kas sagudayen ti Hawaii Revised Statutes § 11-139, asino man a botante nga agkasapulan iti tulong wenno pannarabay tapno makapagbutos gapu iti diperensia iti bagi ken/wenno marigatan nga agsurat wenno agbasa ket mabalinna ti agpatulong iti asino man a tao a kayatna, basta daytoy a tao ket saan nga isu ti employerna, ahente wenno pannakabagi ti employerna, wenno ahente ti union a pagkamenganna.

No ti residente iti maysa a care facility ket agkiddaw iti tulong wenno pannarabay tapno makapagbutos manipud iti maysa nga agtartrabaho iti care facility, dagitoy sumaganad a pagannurotan ti masurot tapno masalakniban dagiti karbengan ti residente a botante:

1. Pannakitinnulong ti pamilia

Nasayaat unay no makiddaw ti pannakigamulo ti pamilia ti residente tapno tulonganda ti residente iti proseso ti panagrehistro daytoy a kas botante ken iti panagbutos daytoy.

2. Panagrehistro ti Botante

Ipasigurado a ti residente ket pudpudno a nairehistro a kas botante.

Tapno kualipikado ti indibidual a mairehistro, masapul a sitisen wenno makipagili iti Estados Unidos; agtawen iti di nakurkurang ngem 18; ken residente wenno agnaed iti Estado ti Hawaii. Ti Affidavit On Application For Voter Registration (Wikiwiki Voter Registration) ket masapul a makompleto wenno mapil-apan a nasayaat sakbay a maideliber wenno ipatulod ti aplikante daytoy babaen ti koreo a maiturong iti umno nga Opisina ti City wenno County Clerk ken maawat daytoy ti City wenno County Clerk sakbay wenno iti kaaldawan ti deadline iti panagrehistro. (Hawaii Administrative Rules §2-51-29).

Asino man nga indibidual nga immakar wenno nagbaliw ti naganna ket masapul a pabaruenna ti rehistrasionna sakbay ti panagbubutos.

3. Absentee Voting Babaen ti Koreo

Ti Hawaii Revised Statutes § 15-2 ket palubosanna ti asino man a rehistrado a botante nga agbutos babaen ti panangusarna iti absentee ballot. Ti maysa a botante a di mabael a mapan agbutos iti lugar a naituding a pagbutosan iti aldaw ti eleksion ket mabalin nga agkiddaw a maikkan iti absentee mail ballot manipud iti city wenno county clerk iti county a pagnaedanna. Apaman a maawat ti clerk ti kiddaw manipud iti botante, ibuson met a dagus ti clerk ti absentee ballot ken dagiti instruksion a rumbeng a suroten ti botante.

Iti panagkiddaw iti absentee ballot, usaren ti Application For Absentee Voter Ballot (Wikiwiki Absentee Application). Ti aplikasion ket masapul a pirmaan ti aplikante ken ipatulodna iti clerk iti county a pagnaedan ti aplikante. No ti pirma ket marka laeng, masapul ti maysa a saksi a mangpirma met iti aplikasion. (Hawaii Revised Statutes §15-4).

4. Tulong Para iti Di Makabael a Botante

Sagudayen ti Hawaii Revised Statues § 15-5 a ti maysa a di makabael a botante (incapacitated voter) ket mabalinna ti mangipatulod iti pannakabagina tapno alaenna ti balotana, kas ipalubos dagiti pagannurotan.

Nailanad met iti Hawaii Administrative Rules § 2-53-2(c) a ti maysa a botante a di makabael a mapan agbutos iti naituding a pagbutosan iti aldaw ti eleksion ket, babaen ti naisurat a kiddaw, ikkanna iti autorisasion wenno pammalubos ti clerk tapno ideliber wenno idanonna kenkuana ti balota, babaen ti maysa nga intermediary wenno sabali a tao, malaksid iti employer ti botante, ahente wenno pannakabagi ti employer, wenno opisial/ahente ti union a pagkamengan ti botante. Kastoy met laeng ti aramiden ti maysa a botante no agkidkiddaw iti maited kenkuana nga absentee ballot.

5. Pannakaasistir wenno Pannakasaranay ti Botante

No ti maysa a botante ket agkidkiddaw iti pannakasaranay wenno pannakatarabay iti panagbutosna, maibalakad a makiddaw koma a maysa a kameng ti pamiliana ti mangtulong kenkuana. No ti tulong ket ited a mismo ti care facility, dagiti staff wenno empleado ti care facility ket agtalinaedda koma a nonpartisan wenno awan ti kankanunonganda a partido ken adda koma met a siiimatang ti di nakurkurang ngem dua a tattao a SAAN nga agpada ti partidoda. Daytoy ti mangipasigurado a dagiti karbengan dagiti residente nga agkidkiddaw iti saranay ket masalakniban ken mapukaw ti atap nga adda madi nga ar-aramiden ti care facility wenno dagiti agtartrabaho ditoy.

6. Dagiti Maiparit

Ti asino man nga indibidual wenno organisasion ket maiparit a mangduplikar, mangsakar, wenno mangusar iti ania man nga impormasion a nailanad kadagiti voter registration forms. (Hawaii Administrative Rules § 2-51-29(6)).

Pawilan ti linteg ti asino man a tao nga agusar, agiprinta, agipablaak, ken mangiwaras iti impormasion a naala, direkta man wenno saan, manipud iti voter registration form. Ti voter’s registration form ket mabalin a mairuar para iti eleksion wenno para iti pakasapulan laeng ti gobierno.

7. Panaglabsing ti Botante ken Pannakatulaw ti Eleksion

Kas sagudayen ti Hawaii Revised Statutes §19-3, adtoy dagiti aramid a makuna a panaglabsing wenno mangtulaw iti eleksion.

· ti maysa a tao a direkta wenno saan a direkta nga agidiaya iti ania man a mabalin a pagsayaatan ti botante ken/wenno kuarta tapno laeng maallukoy ti botante nga agbutos wenno tapno saanen nga agbutos daytoy wenno tapno dina butosan ti asino man a partikular a tao; wenno

· ti maysa a tao a direkta wenno saan a direkta, isu a man a mismo wenno babaen ti sabali a tao, a mangbutbuteng wenno mangpilit iti botante tapno saan nga agbutos, wenno tapno butosanna ti maysa a partikular a tao wenno partido iti ania man nga eleksion; wenno

· ti maysa a tao nga agbutos wenno agpanggep nga agbutos babaen ti panangusarna iti nagan ti sabali, sibibiag man wenno natayen, wenno panagusarna iti parbona a nagan; wenno

· ti maysa a tao a nakapagbutosen ken mangiranta nga agbutos manen; wenno

· ti maysa a tao a mangiranta a mangted wenno agpanggep a mangted iti nasursurok ngem maysa a balota para iti isu met laeng a takem iti panawen ti panagbubutos.

Kas sagudayen ti Hawaii Revised Statutes § 19-3.5, asino man a tao a mangigagara a mangited iti palso nga impormasion iti Affidavit on Application for Voter Registration ken/wenno Application for Absentee Voter Ballot ket mabalin nga agbasol iti Class C Felony wenno ‘tay maawagan iti Class C a panagbasol, a ti dusa ket pannakaibalud iti agingga iti 5 a tawen ken/wenno panagmulta iti $10,000.

Daytoy a Factsheet ket nairanta laeng a pangimpormar wenno pangilawlawag a saan ket a agbalin nga autoridad maipanggep iti paglintegan ti eleksion ken deadlines iti Hawaii. Dagiti kasapulan wenno rekisito ken/wenno deadlines ket mabalin nga agbaliw no adda met panagbaliw ti paglintegan. Para iti ad-adda pay detaliado ken hushusto a rekisito, konsultaen ti Hawaii Revised Statues ken dadduma pay a mabalin a pangalaan iti mainaig nga impormasion.

Office of Elections

802 Lehua Avenue

Pearl City, Hawaii 96782

Telepono: 808-453-VOTE (8683)

Kadagiti Isla iti Ruar ti Oahu (Toll Free): 1-800-442-VOTE (8683)

TTY: 808-453-6150

Kadagiti Isla iti Ruar ti Oahu (Toll Free): 1-800-345-5915

Internet: www.hawaii.gov/elections

Office of Elections – FSVS533A

Oktubre 24, 2005